Live Help

Làng đóng thuyền Thanh Bích: Thanh Bích thuộc xã Diễn Bích hiện tại. Những người đóng thuyền tài hoa ở Thanh Hoá thường đóng thuyền giã, đi ba buồm, dài 20m…

Thanh Bích thuộc xã Diễn Bích hiện tại. Những người đóng thuyền tài hoa ở Thanh Bích thường đóng thuyền giã, đi ba buồm, dài 20m. Đóng thuyền trước hết phải chọn gỗ, thường là gỗ táu làm đà, làm khung thuyền, còn ván thuyền có ba loại: xăng lẻ dùng làm đáy thuyền, nơi thường xuyên tiếp xúc với nước, be thuyền: táu mật; trên lớp be thì dùng táu muối hoặc trượng gỗ, còn sàn thuyền thì dùng gỗ kém hơn cũng được. Lái thuyền và bai thuyền nhất thiết phải dùng gỗ gội. Loại gỗ này chặt thớ, dẻo, không nứt, không gãy, không mối mọt. Cột buồm phải bằng gỗ luồi, loại gỗ thẳng, cao, dẻo, gió to bão lớn chỉ có thể làm oằm cột đi mà thôi.

Khi bắt đầu đóng thuyền, chủ thợ dựng hình dáng cái thuyền theo kinh nghiệm nhà nghề trên đất gọi là mực đất rồi chọn bãi đóng theo kích thước, làm đà đóng luôn. Khi ép ván thuyền cho cong theo ý muốn, người ta dùng lửa, nhất là khi lên đầu và mũi đuôi thuyền, đầu mũi nhất thiết phải cong lên, đuôi thuyên bao giờ cũng phải bè ra, đầu đuôi không cần cân đối như một số thuyền thường đi trên sông, cũng như các loại thuyền khác, thợ Thanh Bích sảm thuyền vỏ cây tràm và bã nâu non.

Nghi thức cúng lễ đóng thuyền giã phiền phức hơn làm nhà. Phạt mộc: dựng xong khung giã: cúng; làm xong thuyền; cúng: hạ thuỷ; cúng. Trước khi hạ thuyền phải hui thuyền, chất liệu để hui thuyền là cây rành rành ( nay thì hui bằng cả lá thông). Hui xong phải vễ mắt thuyền.

Những ngày làm thuyền bà con kiêng khem rất kỹ cang, thường treo dứa gai ở nơi làm thuyền để người có tang không được đến, đàn bà không được bước chân tới. Khi hạ thuỷ người ta đốt lá dứa gai, cây gai nhất là tổ quạ gọi là đốt vía, đốt tất cả những rủi ro để thuyền vào lộng ra khơi được yên lành.

Thợ đóng thuyền ở Thanh Bích không chỉ đóng thuyền cho đan đánh cá ở Diễn Châu mà cả Quỳnh lưu có thể ra Bắc vào Nam, đủ sức chịu đựng với sóng to gió lớn ngoài biển cả.

Các cẩm nang khác: